24 آوریل 2023- سفتی شریان ممکن است یک عامل خطر جدید برای سندرم متابولیک در نوجوانان باشد.

مقاله ای که در مجله آمریکایی "فیزیولوژی قلب و فیزیولوژی گردش خون" منتشر شده است، نتیجه می گیرد که سفتی شریان ممکن است یک عامل خطر جدید برای سندرم متابولیک در نوجوانان باشد. این مطالعه با همکاری دانشگاه بریستول در بریتانیا، دانشگاه اکستر در بریتانیا و دانشگاه فنلاند شرقی انجام شد.

سازمان بهداشت جهانی سندرم متابولیک را مجموعه ای از سه یا چند مورد زیر توصیف می کند: چاقی شکمی، مقاومت به انسولین، فشار خون بالا و چربی خون. سندرم متابولیک خطر بدتر شدن چاقی، دیابت نوع 2، بیماری های قلبی عروقی و مرگ زودرس را افزایش می دهد.

در حال حاضر در بین کودکان 6 تا 12 ساله، شیوع سندرم متابولیک تقریباً 3٪ است در حالی که در بین نوجوانان 13 تا 18 ساله، شیوع تقریباً 5٪ در سطح جهانی است. در میان کودکانی که اضافه وزن دارند، شیوع سندرم متابولیک 12 درصد اما در کودکان چاق 29 درصد است. این روند در شیوع سندرم متابولیک در سراسر جهان ثابت است. بنابراین نیاز به شناسایی علل جدید و پیشگیری یا معکوس کردن بیماری داریم.

یک عامل خطر جدید برای بیماری های متابولیک دوران کودکی و نوجوانی مانند چاقی و مقاومت به انسولین، سفتی شریان است. این عامل خطر به عنوان یک علت بالقوه دیابت نوع 2 در بین بزرگسالان در سراسر جهان شناخته شده است. با این حال، مشخص نیست که آیا سفتی شریان باعث سندرم متابولیک می شود یا خیر.

مطالعه ی حاضر شامل 3862 نوجوان (1719 مرد و 2413 زن) 17 ساله بود که تا سن 24 سالگی پیگیری شدند. توده چربی تنه و توده عضلات اسکلتی این نوجوانان با جذب سنجی اشعه ایکس با انرژی دوگانه اندازه گیری شد و همچنین نمونه های خون ناشتا از آنها برای اندازه گیری گلوکز، انسولین، کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا، کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم، تری گلیسیرید و پپتید واکنشیC- گرفته شد. علاوه بر وضعیت سیگار کشیدن، وضعیت اجتماعی-اقتصادی، سابقه خانوادگی بیماری قلبی عروقی و فعالیت بدنی متوسط تا شدید، در آنها بررسی شد. سفتی شریانی با سرعت موج نبض کاروتید-ران اندازه گیری شد و وجود هر سه فشار خون بالا، توده چربی بالا تنه، گلوکز ناشتا بالا، تری گلیسیرید ناشتا بالا، یا کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا ناشتا کم برای توصیف سندرم متابولیک در نظر گرفته شد.

شیوع سندرم متابولیک در مطالعه در سن 17 سالگی در پسران 5 درصد و در دختران 1/1 درصد و در سن 24 سالگی در مردان 8/8 درصد و در زنان 2.4 درصد بود. این تفاوت جنسی قابل توجه در شیوع سندرم متابولیک به دلیل نسبت بالاتری از مردان با افزایش فشار خون سیستولیک، هایپرگلایسمی، افزایش تری گلیسیرید و کاهش کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا در مقایسه با زنان است. با این حال، زنان به طور قابل توجهی توده چربی تنه بیشتری نسبت به مردان داشتند.

در طی 7 سال پیگیری، بدتر شدن سفتی شریان با 9 درصد خطر ابتلا به سندرم متابولیک در مردان همراه بود، اما هیچ خطر آماری معنی‌داری در بین زنان وجود نداشت. همچنین مشاهده شد که سفتی شریان به طور بالقوه باعث سندرم متابولیک می شود. با این حال، سندرم متابولیک باعث سفتی شریان نمی شود. مسیری که از طریق آن سفتی شریانی باعث سندرم متابولیسم می شود را می توان تا حدی با افزایش انسولین ناشتا (سهم 12 درصدی) و افزایش کلسترول بد یا همان کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم (سهم 9 درصدی) توضیح داد.

دکتر اندرو آگباجه، پزشک و اپیدمیولوژیست بالینی در دانشگاه فنلاند شرقی گفت: ما برای اولین بار می بینیم که سفتی شریان در نوجوانان یک عامل خطر برای سندرم متابولیک است که قبل از این شناخته نشده بود، این ممکن است باعث شروع یک زنجیره ای از فرآیندهای بیماری شود که به دیابت نوع 2، بیماری قلبی عروقی و مرگ زودرس منجر گردد. مداخله زودهنگام ممکن است به احتمال زیاد میزان بالای انسولین ناشتا و کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم، را کاهش دهد، در نتیجه 20 درصد از اثر علّی بالقوه سفتی شریان بر سندرم متابولیک را بکاهد.

محققان گفتند: تا زمانی که کارآزمایی های بالینی تصادفی‌ در معکوس کردن و درمان سفتی شریانی موفقیت‌آمیز باشد، مصلحت این است که مراقبان، متخصصان اطفال، کارشناسان بهداشت عمومی و سیاست‌گذاران، بر روی راه‌هایی برای کاهش انسولین ناشتا یا مقاومت به انسولین و کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم، به‌ویژه از نوجوانی با بهبود رژیم غذایی و افزایش فعالیت بدنی، تمرکز کنند.

منبع:

https://www.sciencedaily.com/releases/2023/04/230424102055.htm